Smatra se da nastanak vecine kancera ovisi o nacinu ishrane pa strucnjaci preporucuju smanjenje unosa zasicenih i nezasicenih masti...
24.05.2009. 01:37
Iako se originalni naziv tumor odnosi na otok ili tumerfakt, u klinickom radu tumor je sinonim za neoplazmu - patološki rast i bujanje tkiva. Neoplazma može biti benigna ili maligna, što zavisi od njenih patoloških, histoloških i klinickih karakteristika.
Maligna neoplazma uglavnom pokazuje nepotpunu diferencijaciju celija, atipicnu strukturu tkiva, infiltrativni rast koji ne ogranicava prava kapsula. Stvaranje metastaza - širenje u druga tkiva i organe putem limfnih i krvnih sudova je najnesretnija karakteristika zlocudnih tumora. Benigni tumori nemaju takve karakteristike, mada oni ponekad mogu biti fatalni.
Oštecen imunitet
Postoje brojni unutrašnji i vanjski cinioci koji ucestvuju u pojavi i širenju malignih procesa. Tako se vec dugo proucavaju maligna oboljenja nastala kao posljedica imunoloških poremecaja. Mnogi smatraju da nastaje kada je oštecen celijski imunitet nadležan za zaštitu organizma.
Najcešci fizicki kancerogeni su elektromagnetski talasi koji se sastoje od infracrvenih, ultraljubicastih, X, gama i kosmickih zraka. Ipak, glavni fizicki uzrocnici karcerogeneze su jonizirajuci i ultravioletni zraci. Sunce je prirodan izvor UV-zracenja, ali ni dugotrajni efekti kvarcne lampe i solarija ne mogu se ignorirati. Mehanizam djelovanja je jonizacija i stvaranje slobodnih radikala koji oštecuju molekul DNK-a i dovode do malignog preobražaja.
Hemijski kancerogeni su najcešce ciklicni ugljovodonici, arsen, atmosferski zagadivaci i sl. Vecina njih su prekarcerogeni i postaju kancerogeni tek poslije obrade organizma.
Nitriti koji se cesto koriste kao konzervans u hrani, u želucu se pretvaraju u nitrozamin koji može djelovati kancerogeno na jetru.
Biološka kancerogeneza može biti posljedica aktivacije gena koji imaju potencijal izazivanja raka, nalaze se normalno u jezgri celije i pod djelovanjem onkogenih virusa dolazi do hromozomskih oštecenja, celija prestane normalno rasti i prelazi u malignu (zlocudnu).
Odredeni istraživaci procjenjuju da dijeta može biti odgovorna za nastanak jedne trecine do polovine svih kancera (zlocudnih procesa) u covjeka. Smatra se da nastanak vecine kancera (rak) ovisi o nacinu ishrane.
Pogubna kombinacija
Preporucuje se smanjenje unosa zasicenih i nezasicenih masti. To bi sigurno smanjilo ucestalost raka dojke i debeloga crijeva. Unošenje alkoholnih pica, posebno u kombinaciji s pušenjem, povecava rizik za nastanak raka gornjih dijelova probavnog i disajnog trakta.
Preko 95 posto pacijenata koji obole od raka pluca su pušaci. U dimu cigareta nalaze se stotine hemijskih tvari koje su potencijalni izazivaci raka. Definitivno je pušenje glavni egzogeni faktor u nastanku raka dojke.
Jedna od najcešcih zabluda kod naših pacijenata je da se tumor ne operira. Upravo suprotno, tumor treba odstraniti na vrijeme i sprijeciti prelazak iz dobrocudnoga u zlocudni proces pošto odredeni tumori imaju upravo tu sklonost pod djelovanjem odredenih vanjskih faktora.
Važno
Na kraju, naglašavamo da je prevencija nastanka raka u velikoj mjeri moguca i da je svaki rak izljeciv ako se pacijent javi ljekaru u optimalno vrijeme.
U svakodnevnu ishranu trebalo bi uvesti više voca, povrca bogatog karotenom i proizvode od integralnih žitarica. Na minimum treba svesti unošenje hrane konzervirane solju i dimljene namirnice. To može smanjiti ucestalost raka želuca i jednjaka.
